GÉNOCIDE

Le HOLODOMOR ou la grande famine d'Ukraine de 1932-1933

________

 

Film sur le Holodomor (9 mn)

Des démarches officielles pour la reconnaissance internationale de la grande famine d'Ukraine (1932-33) comme un acte de génocide sont en cours, notamment auprès du Parlement européen.

П’ять рухів задля мовчання

L'apport d'Artsakh
Cela peut paraître quelque peu paradoxal au premier abord mais pour les familles victimes du génocide arménien et pour les défenseurs des droits de l'homme qui luttent pour la reconnaissance du génocide, les combattants d'Artsakh constituent un exemple car ils ont montré que l'impossible n'est que provisoire...

Вклад Арцах
Можливо, на перший погляд це здається парадоксальним, але для родин – жертв Ґеноциду вірмен і захисників прав тих, хто бореться за визнання ґеноциду, бійці Арцаха є для них прикладом, тому що вони показали, що «неможливо» є лише тимчасовим поняттям...

Τα τεχνάσματα των φανατικών της λήθης
-     Τι θέλετε από εμάς;
-     Τον ήλιο της δικαιοσύνης.
-     Δεν υπάρχει.
-     Μα γιατί;...

Премудрості фанатиків забуття (Діалог)
- Чого ви хочете від нас?
- Сонця правосуддя.
- Не існує.
- Але чому?...
Οι οκτώ φάσεις του Stanton
Η ανάλυση του Stanton έχει στόχο την εμβάθυνση της έννοιας της γενοκτονίας. Οι οκτώ φάσεις του Stanton δίνουν μία δυναμική εικόνα της γενοκτονίας και η τελευταία γίνεται πιο κατανοητή. Η ορολογία που χρησιμοποιεί είναι η εξής: Classification, Symbolization, Dehumanization, Organization, Polarization, Extermination, Denial...

8 позицій Стантона
Аналіз Стантонасвоєю ціллю ставить заглиблення в значення слова "ґеноцид".8 стадій Стантона надають динамічного бачення поняттю "ґеноцид", що стає набагато зрозумілішим за їх застосування. Терміни, якими користується Стантон є: "класифікація", "символізація", "дегуманізація", "організація", "поляризація", "дератизація" (винищення), та "ухилення від відповідальності"...

HANNA (ποίημα)
Τα χάδια σου με πονούσαν
ένιωθα μόνο τα κόκκαλά σου
λεπτά σαν το ανύπαρκτο στάχυ...
Hanna (poème)
Tes caresses me faisaient souffrir
Je ne sentais que tes os
Fins comme l'epi inexistant...

Ганна (діалог)
Твої пестощі мене боліли,
Відчував лише твої кістки..
.

Η αρχή της αντίστασης (ποίημα)
Πάνω στο χρώμα του σιταριού
πέσαμε όλοι μαζί
για να μη μας χωρίσει
ο θάνατος της γης μας...
Le commencement de la résistance (poème)
Sur la couleur du blé
Nous tombâmes tous ensemble
Pour que ne puisse nous séparer
La mort de notre glèbe...

Початок непокори (діалог)
На колір пшениці
Впали всі разом
Щоб нас не роз’єднала...

Sous le poids du blé (poème)
Un peuple tout entier n'a pu soutenir le poids du blé.
Des millions de victimes fauchées en plein été
pour effacer toute trace de résistance...
Η φωνή του νεκρού παππού (ποίημα)
Το χωράφι του παππού ήταν η μνήμη του λαού.
Ήξερε κάθε στάχυ, ήξερε κάθε μάχη.
Είχε γεννηθεί μετά, όταν ήταν πια αργά...
La voix du grand-père mort (poème)
Le champ de grand-père était la mémoire du peuple.
Il connaissait chaque épi, il connaissait chaque combat.
Il était né après, quand c’était trop tard...

Голос померлого дідуся (діалог)
Поле мого дідуся було пам’яттю народу,
Знав кожну зернинку, знав кожен бій...

Η σιωπηλή (ποίημα)
Έψαχνε μέσα σε μία γλώσσα που δεν γνώριζε
τα ίχνη των αγνοούμενων νεκρών.
Ανάμεσα στις λέξεις του παρελθόντος
υπήρχαν και οι καταδίκες του μέλλοντος...
La silencieuse (poème)
Elle cherchait dans une langue qu'elle ne connaissait pas
Les traces des morts disparus.
Parmi ces mots du passe
Il y avait les condamnations de l'avenir...

Мовчазна (діалог)
Шукала в мові, якої не знала,
сліди загублених мерців...

De la confusion stratégique au génocide de la famine
Le Holodomor n’est pas un acte de barbarie de circonstance. Il est basé sur l’exploitation d’un schéma mental universel à savoir le principe de polarisation. Le stalinisme a utilisé un substrat cognitif soviétique pour transformer les victimes en personnes à éliminer. La polarisation s’est effectuée à partir de la notion de koulak...
Η ανθρωπιά του καθενός (ποίημα)
Πώς να εξηγήσεις τη Μεγάλη Πείνα
σε άτομα που δεν ξέρουν
τι σημαίνει πείνα;...
Notions rares (poème)
Comment expliquer la Grande Famine
A des personnes qui ne savent pas
Ce que veut dire la faim ? ...

Рідкісні поняття (діалог)
Як пояснити Великий Голод
людям, які не знають,
що означає голод?...

Génocide et mix stratégique
Chaque peuple qui a subi un génocide considère que sa tragédie est unique. Pourtant l'histoire montre non seulement que les génocides ne sont pas un phénomène unique mais de plus que les bourreaux sont récidivistes. Malheureusement nous n'abordons jamais ce point de vue pour lutter contre le génocide de la mémoire...
Nous n'étions pas seulement des victimes (poème)
Nous avions les yeux crevés,
les dents arrachées,
les ongles ensanglantés,
le crâne rasé,
les membres tatoués
mais nous n'étions pas seulement des victimes...
Les millions de petits princes (poème)
Vous qui avez tant de mal à imaginer
l'existence du petit prince
en regardant les champs de blé,
pouvez-vous imaginer des millions
de petits princes...

L'imagination des faibles (poème)
L'imagination de mon ami
avait élevé au-dessus du sol
les pierres de ses ancêtres...
L'art de la culpabilisation (poème)
Nous étions à moitie nus dans la prison.
Mais cela ne suffisait pas à nous avilir.
Alors nos bourreaux utilisèrent la pomme de terre.
Ils nous affamaient durant des jours
et soudain ils apportaient une pomme de terre...
Les corps labourés (poème)
La terre avait donné son dernier souffle.
Dans l’immensité des étendues régnait le néant.
Le soc n’avait plus rien à labourer...
Les ventres ronds
Dans ce pays d’où l’on ne partait jamais, la vie avait abandonné les femmes. Elles n’enfantaient plus. Ce n’était plus nécessaire. C’était même dangereux. La nature ne sachant plus où placer la rondeur des ventres se contenta des enfants...

Οι στρογγυλές κοιλιές
Σε τούτη τη χώρα την οποία κανείς δεν εγκατέλειπε ποτέ, η ζωή είχε εγκαταλείψει τις γυναίκες. Δεν γεννούσαν πια. Δεν ήταν πια αναγκαίο. Ίσως μάλιστα να ήταν επικίνδυνο. Η φύση, μη ξέροντας πια πού να βάλει το στρογγύλεμα των κοιλιών, αρκέστηκε στα παιδιά...

Круглі животи
У цій країні, котру ніхто ніколи не покидав, жінок покинуло життя. Вони більше не народжували. Більше не було потреби. Можливо це було навіть небезпечно. Природа, не знаючи, де подіти округлість животів, задовольнилася дітьми...

Η ποινικοποίηση της μη αναγνώρισης ως ανθρώπινη αξία
Η πρόσφατη καταδίκη του προέδρου του εργατικού κόμματος της Τουρκίας, σε δικαστήριο της Ελβετίας που έχει ψηφίσει την ποινικοποίηση της μη αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων, είναι ενδεικτική από μόνη της για την αξία της νομολογίας στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων...

Притягнення до карної відповідальності за невизнання, як людська цінністьНещодавнє засудження лідера робітничої партії Туреччини судом Швейцарії, що проголосував за притягнення до карної відповідальності за невизнання ґеноциду вірмен, є показовим щодо цінності юриспруденції в галузі прав людини...

L’apport géopolitique du Holodomor
Le problème général des défenseurs des droits de l’homme dans le cadre de la lutte pour la reconnaissance d’un génocide, c’est la mise en évidence des contraintes géopolitiques. Celles-ci sont omniprésentes et cependant invisibles à la plupart des gens. Alors une reconnaissance semble toujours facile ou pour ainsi dire formelle dans la plupart des cas. Dans le cas de génocides typiquement raciaux comme celui des Juifs ou des Arméniens, il est difficile de constater immédiatement le contexte géopolitique qui demeure caché dans le fond raciste. Alors que pour la grande famine de 1932-1933 en Ukraine, c’est bien le stalinisme qui est en cause. Aussi l’aspect géopolitique de ce génocide est à la base...
Η γεωπολιτική συμβολή του Γολοντομόρ
Το γενικότερο πρόβλημα των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο του αγώνα για την αναγνώριση μιας γενοκτονίας, είναι η απόδειξη των γεωπολιτικών περιορισμών. Οι περιορισμοί αυτοί είναι πανταχού παρόντες, ωστόσο είναι αόρατοι για τους περισσότερους ανθρώπους...

Геополітичний вклад Голодомору
Загальна проблема захисників прав людини в плані боротьби за визнання ґеноциду, є підтвердження геополітичних обмежень. Ці обмеження є завжди присутніми, однак невидимими для більшості людей. Так, визнання здається завжди простою справою, чи, в якійсь мірі типовою, у більшості випадків...

Les entrailles déchirées (poème)
Nos ventres n'étaient ni heureux ni malheureux,
ils étaient tout simplement ronds,...
Τα ξεσχισμένα σπλάχνα (ποίημα)
Οι κοιλιές μας δεν ήταν ούτε ευτυχισμένες ούτε δυστυχισμένες,
ήταν απλά και μόνο στρογγυλές,...

Розірвані нутрощі (діалог)
Наші животи не були ні щасливі, ні нещасні,
були просто і тільки круглі...

Οι παροχές του συστήματος
Στην Ουκρανία το 1933 γεννήθηκαν παιδιά δίχως γονείς. Ήταν τα παιδιά του θανάτου. Δεν είχαν μέλλον. Δεν υπήρχε πια ανάγκη. Η ανάγκη ήταν τα ίδια τα παιδιά. Οι φουσκωμένες τους κοιλιές έδειχναν από μόνες τους ότι ήταν ταξικά παιδιά. Δεν έπρεπε να υπάρχουν. Ήταν τα λάθη του συστήματος που δεν αποδεχόταν λάθη...

Пільги системи
У 1933 році в Україні народились діти без батьків. Це були діти смерті. Без майбутнього. В ньому більше не було потреби. Потребою стали самі діти. Вже з їхніх розбухлих від голоду животів було видно, що це – класові діти...

33 (poème)
Le Christ n'est pas seulement mort sur la croix.
Il est aussi mort de faim en Ukraine.
La barbarie l'avait cloué au sol
pour qu'il voie l'absence du ciel...
Le syndrome du survivant
Avant de caractériser les peuples qui ont subi un génocide, il serait bien d'analyser le syndrome du survivant. Cela permettrait de comprendre le suicide de Primo Levi, le désespoir et le problème de la solidarité. L'impact produit par un génocide sur un peuple est difficilement mesurable. Il influence toute sa mémoire collective mais aussi sa psychologie. Car face à ces conditions extrêmes et inhumaines, l'individu en est bien souvent réduit à une survie biologique. Son mental est affecté car tout est remis en cause. Après le génocide, il n'existe qu'une certitude, la puissance de la faucheuse. Car c'est bien elle qui produit le résultat final et non la barbarie...
Holodomor : de l'envergure de l'oubli à la grandeur de la mémoire
Le terme Holodomor n'est pas une abstraction pas même une abduction. C'est une réalité longtemps oubliée qui ne prend du sens que depuis peu. C'est dire l'envergure de l'oubli. C'est en ce sens aussi que le génocide des Ukrainiens contribue à la prise de conscience de la mémoire. Car dans ce cas, cette dernière n'est pas une sacralisation comme le prétendent certains. La mémoire est une survie dans le monde du néant et de l'oubli. Il ne s'agit pas de commémorer un évènement glorieux même si celui-ci pourrait être une défaite. Il s'agit de résister à la barbarie et la puissance de l'oubli...
Γολοντομόρ: από τη εμβέλεια της λήθης στο μεγαλοσύνη της μνήμης
Ο όρος Γολοντομόρ δεν είναι μια αφαίρεση, ούτε καν μια απαγωγή. Είναι μια πραγματικότητα που για καιρό είχε ξεχαστεί και η οποία αποκτά νόημα πολύ πρόσφατα. Από αυτό φαίνεται η εμβέλεια της λήθης.Υπό αυτήν την έννοια επίσης η γενοκτονία των Ουκρανών συμβάλλει στη συνειδητοποίηση της μνήμης...

Голодомор: від радіусу дії забуття до величі пам’ят
Термін „голодомор” – це не абстракція і не перебільшення. Це реальність, яка довгий час була забута і тільки нещодавно почала набувати сенсу. З цього видно радіус дії забуття. В цьому розумінні ґеноцид українців робить внесок в усвідомлення значення пам’яті. Тому що у цьому випадку остання не є культом святості, як стверджують деякі...

Holodomor et techniques staliniennes
La compréhension du Holodomor ne provient pas uniquement de la phase d’élimination. En effet il est nécessaire de saisir l’ensemble du processus. Malgré les rιsistances de certains à accepter la réalité du génocide des Ukrainiens, l’appareil stalinien a laissé de nombreuses traces dans sa bureaucratie. En examinant certains documents comme la circulaire de l’OGPU n° 50062 sur les mesures à prendre pour déporter un million d’individus au Kazakhstan, nous pouvons mesurer l’ampleur du dispositif mis en place...
Γολοντομόρ και σταλινικές τεχνικές
Η κατανόηση του Γολοντομόρ δεν προέρχεται αποκλειστικά από τη φάση της εξόντωσης. Στην ουσία, χρειάζεται να καταλάβουμε ολόκληρη τη διαδικασία. Παρά τις αντιστάσεις μερικών στο να αποδεχτούν την πραγματικότητα της γενοκτονίας των Ουκρανών, το σταλινικό σύστημα άφησε αρκετά αποτυπώματα μέσα στη γραφειοκρατία του. Εξετάζοντας ορισμένα έγγραφα όπως την εγκύκλιο της OGPU nο 50062 όσον αφορά στα μέτρα που θα λαμβάνονταν για τον εκτοπισμό ενός εκατομμυρίου ατόμων στο Καζακστάν, μπορούμε να μετρήσουμε το εύρος του διατακτικού όπως αυτό διατυπώθηκε...

Голодомор: від радіусу дії забуття до величі пам’ят
Термін „голодомор” – це не абстракція і не перебільшення. Це реальність, яка довгий час була забута і тільки нещодавно почала набувати сенсу. З цього видно радіус дії забуття. В цьому розумінні ґеноцид українців робить внесок в усвідомлення значення пам’яті. Тому що у цьому випадку остання не є культом святості, як стверджують деякі. Пам’ять – це спосіб виживання в світі порожнечі й забуття...

La lenteur de la famine (poème)
Nous ne savions pas mourir.
Ainsi notre bourreau a choisi la famine
pour améliorer le rendement de la machine barbare...
Bras levés (poème)
Bras levés, mains ouvertes, la dignité humaine criait dans le silence...
Le caractère subversif du Holodomor
Une des principales difficultés dans la lutte pour la reconnaissance du génocide que représente le Holodomor provient de son caractère subversif. L'appareil stalinien a mis en place une technique qui le déresponsabilise du génocide. Les fanatiques de ce régime ne contestent pas la mort des Ukrainiens, même si pour eux ce n'étaient que des Koulaks. Simplement ils affirment que la grande famine n'était pas le but de leurs manouvres. C'est uniquement, toujours selon eux, une conséquence désastreuse d'une politique agricole inadéquate. En d'autres termes, ils ne revendiquent pas leurs actes. Aussi pour les défenseurs des droits de l'homme, la reconnaissance du génocide revient à démontrer la responsabilité étatique...

Ο υπονομευτικός χαρακτήρας του Μεγάλου Λιμού της Ουκρανίας (Γολοντομόρ)
Μια από τις κύριες δυσκολίες του αγώνα για την αναγνώριση του Γολοντομόρ ως γενοκτονίας, είναι ο υπονομευτικός του χαρακτήρας. Ο σταλινικός μηχανισμός καθιέρωσε μια τεχνική αποποίησης των ευθυνών του όσον αφορά στη γενοκτονία.
..

Підривний характер поняття Великого Голоду в Україні (Голодомору)
Головною проблемою в змаганні за визнання Голодомору як акту ґеноциду є підривний характер даного поняття. Сталінський механізм санкціонував автоматичне ухилення від будь-якої відповідальності, що стосується факту ґеноциду. Прихильники цього режиму не заперечують факту вимирання українського народу як такого, навіть якщо для них йдеться про куркулів...

Génocide et guerre totale
Même si les notions de génocide et de guerre totale sont clairement définies dans les domaines, respectivement, des droits de l'homme et de la stratégie, nous n'analysons point leurs principes non seulement convergents mais bien souvent identiques. Certes la notion de génocide a été dégagée de tout contexte de guerre afin d'éviter des confusions sur le plan du droit international. Néanmoins, cela ne veut pas dire pour autant que nous n'avons pas d'éléments structurels communs...
Vision interne du Holodomor
« Plein de gens crèvent de faim chez nous. Il se passe bien cinq jours avant qu'on les enterre. Les gens sont affamés. Ils arrivent pas à creuser des tombes, la terre est gelée. On met les cadavres dans les hangars, on enterre dans les jardins...
Οι φουσκωμένες κοιλιές
Στον Οδυσσέα Σ.

Όταν ήμουν μικρός άκουγα τις ιστορίες του παππού και νόμιζα πως μου έλεγε παραμύθια. Μόνο αυτός ήξερε για τις φουσκωμένες κοιλιές. Η γιαγιά πέθαινε σε άλλη περιοχή. Κρεμασμένος στα χείλη του παππού, δεν έβλεπα την απελπισία των δικών μας. Δεν μου είχαν μάθει τι σημαίνει πείνα. Ακόμα και αν νόμιζα τότε ότι πάντα πεινούσα...

Здуті животи
Одисею С.
Коли я був маленьким, я слухав оповіді дідуся і думав, що він розповідає мені казки. Лише він знав про здуті животи. Бабуся померла в іншій місцевості. Захоплений розповідями дідуся, я не помічав розпачу своїх рідних. Мене не навчили, що таке голод.

La grandeur d'Eugénie (poème)
Elle n'avait jamais eu le ventre rond.
Elle était née trop tard pour cela.
Pourtant ses souvenirs avaient été blessés...
Οι μικρές στρόγγυλες κοιλιές (ποίημα)
Νόμιζες ότι δεν μπορούσες να κάνεις τίποτα
και δεν έκανες τίποτα
όμως οι στρογγυλές κοιλιές
υπήρχαν...

Маленькі круглі животи (діалог)
Думав, що не зміг би нічого вдіяти
і не зробив нічого,
але круглі животи...

Η πείνα της μνημοσύνης (ποίημα)
Μπορεί να είχαν πεθάνει τα παιδιά
όμως η μνημοσύνη
πεινούσε...

Голод поминання (діалог)
Може померли діти,
але поминання
прагло...

Une image, mille morts (Dialogue)
- Je voudrais te montrer une photographie mais je n'ose pas.
- Pourquoi donc ?
- J'ai peur de ta réaction.
Μια εικόνα, χίλιοι νεκροί (Διάλογος)
- Θα ήθελα να σου δείξω μια φωτογραφία αλλά δεν τολμώ...
- Γιατί;
- Φοβάμαι την αντίδρασή σου...
- Είναι λοιπόν τόσο φοβερή αυτή η φωτογραφία;...

Одне зображення, тисяча мертвих
- Хотів би показати тобі одну фотографію, але не наважуюся…
- Чому?
- Боюся твоєї реакції…
- Настільки страшна фотографія?...

La déchirure du silence (poème)
C'était un bruit sourd
et pourtant il déchira le silence
car c'était insupportable
de voir ces enfants si fragiles ...


Les veilleurs d'avenir (poème)
Si certains tentent de réécrire l'histoire
c'est qu'ils en ont oublié son contenu.
Mais c'est aussi que la culpabilité les ronge...

Γενοκτονία και ανθρωπιά
Γιατί η γενοκτονία των Ουκρανών παραμένει άγνωστη στην Ελλάδα και στην Κύπρο; Πρόσφατα την αναγνώρισε η Ισπανία και η Αργεντινή. Την έχουν ήδη αναγνωρίσει πάνω από δέκα κράτη, ενώ την γενοκτονία των Ποντίων την έχουν αναγνωρίσει μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος. Εφτά εκατομμύρια θύματα δεν επαρκούν για μία αναγνώριση; Τι άλλο θέλουμε;...


Ґеноцид і людяність
Чому ґеноцид українців залишається невідомим у Греції та на Кіпрі? Нещодавно його визнали Іспанія та Аргентина. Ґеноцид українців нині визнали вже понад 10 країн світу, тоді як Геноцид понтійців визнали лише Греція та Кіпр. Невже 7 мільйонів жертв не достатні для визнання?...

La condamnation des victimes (poème)
Nous étions coupables d'exister.
Nous étions coupables d'avoir faim.
Nos bourreaux découpaient notre vie...
Το παιδί της ανθρωπότητας (ποίημα)
Μου ζήτησες να μην ασχοληθώ πια
με τα προβλήματα της ανθρωπότητας.
Έχεις δίκιο η ζωή είναι πιο σημαντική
και η ανθρωπότητα τόσο αφαιρετική...
L'enfant de l'humanité (poème)
Tu m'as demandé de ne plus m'occuper
des problèmes de l'humanité.
Tu as raison, la vie est plus importante
et l'humanité si abstraite...

Дитина людськості (діалог)
Ти попросив мене не займатися більше
проблемами людськості.
Маєш рацію, життя є важливіше
і людськість втрачається...

Le silence de la faim (poème)
Assis dans le silence,
la faim dans les entrailles,
l'enfant recherchait le rêve d'antan...


Grains de folie (poème)
Nous ne sommes pas morts pour une bouchée de pain.
L'acier sanglant ne la voulait pas pour lui.
Il voulait nettoyer la terre de l'ivraie...

La condamnation de la barbarie (poème)
Personne ne pensait
que nous supporterions une telle injustice
et pourtant nous sommes là.
Malgré la barbarie des tortures
et les souffrances de la faim...
L’apport du génocide
[...] Si un génocide a un apport, c’est sans doute celui de la conscience de la perte. Seulement, il faut conceptualiser cette perte et imaginer sa représentation matérielle dans le cas de sa réussite. Même dans le cadre de notre lutte pour la reconnaissance du génocide, nous oublions bien souvent de réaliser l’absence des personnes qui ne sont jamais nées à cause de la mort de leurs ascendants...

Η συμβολή της γενοκτονίας
[...] Αν μια γενοκτονία έχει μια συμβολή, αυτή είναι χωρίς αμφιβολία εκείνη της συναίσθησης της απώλειας. Μόνο, πρέπει να γίνει αντιληπτή μια τέτοια απώλεια και να φαντασθούμε τη χειροπιαστή απεικόνισή της, στην περίπτωση που έχει πραγματωθεί. Παράλληλα, στο πλαίσιο του αγώνα μας για την αναγνώριση της γενοκτονίας, ξεχνάμε συχνά να συνειδητοποιούμε την απουσία των προσώπων εκείνων που δεν γεννήθηκαν ποτέ, εξαιτίας του θανάτου των προγόνων τους...


Вклад ґеноциду
[...] Якщо ґеноцид робить якийсь вклад, це, без сумніву, відчуття втрати. Тільки треба побачити цю втрату і уявити собі її прагматичне відображення у випадку, якщо вона власне сталася. Одночасно, в нашій боротьбі за визнання ґеноциду, ми часто забуваємо усвідомити відсутність тих, хто ніколи не народився внаслідок передчасної смерті його пращурів...


Analyse stratégique des génocides
Les victimes d'un génocide ont tendance à le considérer comme unique. Il faut dire que la douleur et l'horreur sont telles qu'elles ne permettent pas une analyse stratégique des mécanismes mis en place pour achever l'extermination d'un peuple. Pourtant même si nous pensons que les génocides se suivent et ne se ressemblent pas, il existe des points communs...

Στρατηγική ανάλυση των γενοκτονιών
Τα θύματα μιας γενοκτονίας έχουν την τάση να τη θεωρούν ως τη μοναδική. Είναι γεγονός ότι η οδύνη και η φρίκη παίρνουν τέτοιες διαστάσεις, που δεν επιτρέπουν μια στρατηγική ανάλυση των μηχανισμών που ενεργοποιούνται για να επιτύχουν την εξόντωση ενός λαού. Όμως, έστω και αν πιστεύουμε ότι οι γενοκτονίες διαδέχονται η μία την άλλη χωρίς να μοιάζουν, εν τούτοις υπάρχουν κοινά σημεία...

Стратегічний аналіз ґеноциду
Жертви ґеноциду мають тенденцію вважати його особливим. Фактом є те, що страждання та жах набирають таких розмірів, які не дозволяють стратегічного аналізу механізмів, що приводяться в дію для винищення якогось народу. Хоча нам здається, що один ґеноцид змінюється іншим, і вони зовсім не подібні між собою, все рівно вони мають спільні точки...

Souvenir d'enfance (poème)
Toute petite déjà
tu avais vu ton ventre gonfler
mais la mort t'avait épargnée...

Ο πράσινος ουρανός (Διάλογος)
- Είδες το χρώμα του ουρανού;
- Το πράσινο;
- Ναι. Δεν είναι περίεργο;
- Γιατί; Είναι τα άλλα κανονικά;...
Зелене небо (діалог)
- Ти бачив колір неба?
- Зелений?
- Так. Чи не дивно?
- Чому? Інші здаються звичайні?...

La flamme du génocide (poème)
Aucune bougie n'avait éclairé
l'obscurité du génocide de la famine...

ΛΙΜΟΣ (ποίημα)
Μέρα, νύχτα, μέρα ή νύχτα
δεν έχει σημασία, η βρώμικη κίτρινη λάμψη
μπορεί να είναι το τέλος της χαραυγής...

Голод (вірш)
День, ніч, день чи ніч
не має значенння, брудний жовтий блиск,
це може бути світанок,...

Η γενοκτονία των Ουκρανών και τα επιτεύγματα της ανθρωπιάς
Στην Ελλάδα, η γενοκτονία των Ουκρανών είναι σχεδόν άγνωστη. Το Γολοντομόρ (Holodomor) δεν έχει ακουστεί ακόμα ούτε ως λέξη. Ενώ ήδη 17 χώρες έχουν αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Ουκρανών ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας...

Український ґеноцид та досягнення милосердя
В Греції український ґеноцид є майже невідомим. Голодомор невідомий навіть як слово. Але вже 17 країн визнали Ґеноцид українців злочином проти людства. За грецькими мірками можна сказати, що цей ґеноцид повністю вдався, так як про нього абсолютно забули, або просто нехтують...

Τάτο που δεν μιλούσε (ποίημα)
Τάτο τόσα χρόνια δεν είχα καταλάβει
γιατί δεν μιλούσες για τότε...

Тато, що мовчав (вірш)
Тато, стільки років я не міг зрозуміти
чому не говорив про тоді.
Я не знав, що означає жах,...
Γιατί δεν ξέρουμε (ποίημα)
- Ποιος μιλά με τα θύματα;
- Αυτός που διαβάζει τους νεκρούς...

Чому ми не знаємо? (вірш)
- Хто говорить з жертвами?
- Той, хто відчуває мертвих.
- Хто звинувачує злочин?...
Όταν πέθαναν τα παραμύθια (ποίημα)
Παλιά η Μπάμπτσια έλεγε παραμύθια
λίγο πριν μας πάρει ο ύπνος...

Quand les contes sont morts (poème)
Il y a longtemps Babsia nous racontait des histoires
un peu avant que le sommeil ne nous emporte...

Коли померли казки (вірш)
Колись бабця розповідала казки
Перед сном...
Η ευγένεια της ψυχής (ποίημα)
Όταν δεν μπόρεσες να πεθάνεις με τους δικούς σου
κι όταν δεν μπορείς να ξεχάσεις το θάνατό τους,...

La politesse de l’âme (poème)
Comme tu n’as pas pu mourir avec les tiens
et que tu ne peux oublier leur mort,...

Евгенія (благородство) душі (вірш)
Колись бабця розповідала казки
Перед сном...
Δεν μπόρεσα να κλάψω (ποίημα)
Όταν διάβαζες το ποίημα του Γολοντομόρ
δεν μπόρεσα να κλάψω...
Я не міг плакати (вірш)
Коли слухав твій вірш Голодомор
Не міг заплакати...
Το μαύρο ψωμί (ποίημα)
Όταν μας έδωσαν το μαύρο ψωμί,
ποιος έκλαψε για τα παιδιά
που δεν μπόρεσαν να το φάνε;...
Le pain noir (poème)
Quand ils nous donnèrent le pain noir,
qui pleura pour les enfants
qui ne pouvaient le manger ?...

Чорний хліб (вірш)
Коли нам передали чорний хліб,
Хто заплакав за дітьми,
Що не змогли його скуштувати?

Όταν η Πράβδα ήταν η αλήθεια (διάλογος)
- Γιατί δίνεις τόση σημασία σ’ αυτά που τρως;
- Γιατί δεν μπορώ να ξεχάσω τους ανθρώπους που δεν έφαγαν.
- Ποιοι δεν έφαγαν;...

Quand la Pravda était la vérité (dialogue)
- Pourquoi donnes-tu tant d’importance à ce que tu manges ?
- Parce que je ne peux oublier ces hommes qui ne mangeaient pas.
- Qui ne mangeaient pas ?...

Коли Правда була правдою (діалог)
- Чому ти надаєш такого значення тому, що їси?
- Бо не можу забути людей, що не мали їсти.
- Хто не мав їсти?
- Українці!
...

Le mort libre (poème)
Lorsqu'il comprit que Dieu fermerait les yeux
devant la barbarie de la famine...

Pourquoi la flamme ? (poème)
Pourquoi la flamme continue-t-elle a bruler ?
Est-ce vraiment pour le souvenir ?...

Quelques larmes pour le feu (poème)
Dans l'obscurite de l'eglise,
qui aurait pu discerner sur tes joues...

Dialogue de survivants (dialogue)
- Il est mort.
- Je sais.
- Vous arrivez trop tard.
- Je ne suis pas venu pour lui.
- Pour qui alors ?...

Διάλογος επιζώντων (διάλογος)
- Πέθανε.
- Ξέρω.
- Φθάσατε πολύ αργά.
- Δεν ήρθα γι’ αυτόν.
- Για ποιον, τότε;
- Για σένα. Χρόνος. Είχε έρθει η ώρα του...

Діалог тих, що вижили (Діалог)
- Помер.
- Знаю.
- Ви прийшли запізно.
- Я не прийшов для нього.
- Для кого?...

Απρόσωπα πρόσωπα (ποίημα)
Περίμεναν μόνα τους
μέσα στο πλήθος της ανωνυμίας
τα απρόσωπα πρόσωπα...

Безлиці лиця (діалог)
Чекали самі
серед натовпу анонімності
безлиці лиця...

Οι φιλίες της αναγνώρισης (ποίημα)
Παλιά, τα θύματα βρίσκονταν κοντά
μόνο όταν είχαν πεθάνει,
στα πόδια της βαρβαρότητας...

Дружба визнання (діалог)
Колись, жертви об’єднувалися
лише після смерті,
затоптані варварством...

Les grains de grenade (poème)
Les grains étaient innombrables
et pourtant si rares
car dans une seule grenade...

Οι κόκκοι του ροδιού (ποίημα)
Οι κόκκοι ήταν αμέτρητοι
κι όμως τόσο σπάνιοι
διότι ήταν μέσα σ’ ένα και μόνο ρόδι...

Зернятка гранати (вірш)
Зерняток було безліч
проте такі рідкісні
тому що були в єдиній гранаті...

Sous les épis de blé (Fusain)
Απόσπασμα της Διαθήκης του Ταράς (ποίημα)
Θάψτε με, μη γονατίσετε
και σπάστε τα δεσμά σας.

Η απαγορευμένη απαγόρευση (διάλογος)
- Γιατί να μην έχουμε το δικαίωμα να πεθάνουμε;
- Γιατί αλλιώς θα υπήρχαν οι γενοκτονίες!
- Μα δεν υπάρχουν;
- Όχι βέβαια...

Заборонена заборона (Діалог)
- Чому не маємо права померти?
- Для чого тоді б існував ґеноцид!
- Хіба не існують?
- Ні, звичайно...
L'apport du Holodomor dans la confrontation entre le léninisme et le stalinisme
Un des arguments principaux des adeptes de la négation du Holodomor, consiste à dire que la reconnaissance du génocide des Ukrainiens n’est qu’un moyen déguisé pour promouvoir une forme d’anticommunisme réactionnaire. La difficulté de la réponse à ce genre de critique, c’est qu’elle est d’ordre idéologique et qu’elle n’appartient plus véritablement au cadre des défenseurs des droits de l’homme...

Η συμβολή του Γολοντομόρ στην αντιπαράθεση μεταξύ λενινισμού και σταλινισμού
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα των οπαδών της μη αναγνώρισης του Γολοντομόρ είναι ο ισχυρισμός ότι η αναγνώριση της γενοκτονίας των Ουκρανών συνιστά μόνο και μόνο μία συγκαλυμμένη μέθοδο για την προώθηση μιας μορφής αντιδραστικού κομουνισμού. Η δυσκολία της απάντησης σε τέτοιου τύπου κριτική οφείλεται στον ιδεολογικό της χαρακτήρα και στο ό,τι δεν ανήκει πραγματικά στο πλαίσιο των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων...

Вклад Голодомору в протистояння ленінізму і сталінізму
Одним з головних арґументів прихильників невизнання Голодомору є твердження, що визнання ґеноциду проти українців заключається лише в замаскованому намаганні створити образ реакційного комунізму. Важко дати чітку відсіч такій критиці через її заідеологізований характер, і через те, що вона не відноситься до реального захисту прав людини...

Η συμβολή του Lemkin στην αναγνώριση του Holodomor
Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου να αναγνωρίσει το Holodomor ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, ανέδειξε το έργο και τον αγώνα των αθώων και των δίκαιων. Εδώ και χρόνια ο ουκρανικός λαός παλεύει για να αναγνωριστεί το Holodomor ως γενοκτονία...

Вклад Лемкіна у визнання Голодомору
Нещодавнє рішення Європейського парламенту визнати Голодомор злочином проти людства, оправдало боротьбу невинних і справедливих. Роками український народ домагається визнання Голодомору геноцидом. За ініціативою президента, що не залишився байдужим, тому що поважає людську гідність та спільну пам’ять, розпочалася справжня війна миру проти ґеноциду пам’яті...

O Raphaël Lemkin ως ο πρώτος δίκαιος του Holodomor
Όταν ο Raphaël Lemkin κατηγορεί και καταδικάζει το σοβιετικό καθεστώς του Stalin για το Holodomor, δεν εκτιμά μόνο ότι πρόκειται για ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Γράφει ήδη για σοβιετική γενοκτονία κατά της Ουκρανίας. Δεν κρύβεται πίσω από τους κοινωνικούς συμβιβασμούς, αλλά ερευνά ανθρώπινες αξίες για να επινοήσει το ισχυρότερο όπλο της ανθρωπότητας κατά των βαρβάρων που καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα...

Рафаель Лемкін як перший Справедливий Голодомору
Коли Рафаель Лемкін звинувачує та засуджує радянську систему Сталіна за Голодомор, він оцінює не лише злочин проти людства, але говорить про радянський ґеноцид проти України. Він не ховається за суспільними компромісами, але досліджує людські цінності аби створити наймогутнішу зброю людства супроти варварів, що порушують права людини...

Lemkin (Pastel à l'huile sur papier Winsor & Newton épais satiné 21x14.8)

L’enfant devenu tambour (poème)
Il n’y avait plus de petit prince
dans les immenses champs de blé
comme si la famine avait dévoré...

Το παιδί που έγινε τύμπανο (ποίημα)
Δεν υπήρχε πια μικρός πρίγκιπας
στους απέραντους κάμπους σιταριού,
λες κι η πείνα είχε καταβροχθίσει...


Дитя - барабан (вірш)
Вже не було малого принца
на безкраїх полях пшениці,
так ніби голод поглинув...

Tarass et les innocents (dialogue)
Tarass : Ne vous agenouillez pas ! Un temps. Restez debout !
Les innocents : Tarass, notre petit Tarass, nous sommes déjà morts.
Tarass : Non, ce n’est pas vrai ! C’est impossible !
Les innocents : Regarde les champs de blé...
Tarass : Ils ont été fauchés. Mais qu’importe !
...

Changement de phase (dessin au feutre)
Le regard de la mémoire (poème)
Elle titubait déjà
comme l’histoire quand elle se répète,
mais elle gravît les marches...
Dans les flammes de l'oubli (poème)
Dans les flammes de l’oubli,
il y avait encore un signet...
Κενές φωτογραφίες (ποίημα)
Οι παραδοσιακές στολές δεν έκρυβαν τον πόνο
και το ασπρόμαυρο, τα χρώματα...
Όταν πέθανε το ατσάλι (ποίημα)
Ατσάλινες φιγούρες
ήρθαν ν’ αντικαταστήσουν...
Τα μαύρα στάχυα (ποίημα)
Ποιος τόλμησε να δει κατάματα
τα μαύρα στάχυα...
Ανώνυμα ονόματα (ποίημα)
Πάνω στη σκηνή του θεάτρου
βλέπαμε ανώνυμα ονόματα...
Πένθιμες λωρίδες (ποίημα)
Όταν κόβαμε τις πένθιμες λωρίδες
δεν ήταν για να μοιράσουμε τον πόνο...
Les parasols de la neige (poème)
Lorsque nous étions tout près du cierge
nous recevions des éclats de blanc...
Terre de neige (poème)
Nous regardions les flocons de neige
sans être capables d’en imaginer le nombre...
Paysage ukrainien (Dessin au feutre)
Μικρομινιατούρα ανθρωπιάς (ποίημα)
Όταν ξέρεις πώς να δέσεις
τα κορδόνια μιας μύγας
κι όταν παίζεις σκάκι...
Μικρομινιατούρα ανθρωπιάς (ποίημα)
Πόσο μεγάλο ήταν το πιάνο,
πόσο πυκνή, η παρτιτούρα
για το κοριτσάκι...
Ανθρώπινο είδος (ποίημα)
Γιατί το ανθρώπινο είδος
είναι τόσο σπάνιο
στα διπλωματικά σώματα;...
Το βραχιόλι των θυμάτων (ποίημα)
Όταν σήκωσες το χέρι
κι είδαμε το σύμβολο...
Ξεχασμένα μέλη (ποίημα)
Κάτω από τα χιόνια της λήθης
πόσα κόκκαλα τρίζουν ακόμα
όταν ακούν ότι οι ζωντανοί αδιαφορούν...
Membres oubliés (poème)
Sous les neiges de l’oubli
combien d’os craquent encore
quand ils entendent l’indifférence des vivants...
Το μπρούντζινο κοριτσάκι (ποίημα)
Μόνο του,
μπροστά στο κερί της μνήμης
ενάντια στην αδιαφορία,...
Le petite fille de bronze (poème)
Seule,
devant la bougie de la mémoire
contre l’indifférence...
La mémoire à l'affiche (poème)
Elle était bleue et jaune
comme si le bleu du ciel...
L'enfant sans mains (poème)
Il était difficile de supporter 
cette vision de l’horreur...
Το παιδί δίχως χέρια (ποίημα)
Ήταν δύσκολο ν’ αντέχεις 
αυτή τη θέα της φρίκης... 

 


Holodomor - 79e Anniversaire - Lyon, novembre 2011