ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

Με όραμα να καθιερωθεί διεθνώς η 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης για τη γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού τίμησαν και φέτος τη μνήμη των 353.000 θυμάτων της γενοκτονίας οι απόγονοι των ξεριζωμένων προσφύγων. Εκδήλωση για τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου πραγματοποιήθηκε και στην Κομοτηνή, στο Εργατικό Κέντρο της πόλης, με πρωτοβουλία των ποντιακών συλλόγων της Κομοτηνής του Νομού Ροδόπης και τη συμπαράσταση του Δήμου Κομοτηνής και της Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτιστικής Ανάπτυξης, που στήριξαν την προσπάθεια εντάσσοντάς την στα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ».

Την εκδήλωση, στην οποία παραβρέθηκαν φορείς, εκπρόσωποι Συλλόγων, και πολλοί πολίτες, χαιρέτησαν ο Δήμαρχος Κομοτηνής Α. Βαβατσικλής, ο Β. Πετανίδης, ως εκπρόσωπος των Ποντιακών Σωματείων του Νομού Ροδόπης και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Λυών, Ν. Λυγερός. Στη συνέχεια η χορωδία του Συλλόγου Ποντιακής Νεολαίας Νομού Ροδόπης «Η Τραπεζούντα» παρουσίασε ακριτικά τραγούδια, μέλη του Συλλόγου Ποντίων Φοιτητών Κομοτηνής χόρεψαν τον πολεμικό χορό «Σέρρα», ενώ ο Σύλλογος Ποντίων Θρυλορίου Ροδόπης «Η Κερασούντα και το Γαρς», παρουσίασε το θεατρικό έργο «Ο Κούκουδας» της Βέρας Αντωνιάδου- Κεσίδου, ένα θεατρικό έργο για τη γενοκτονία, το οποίο βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Είναι η συγκλονιστική ιστορία ενός πατέρα που θυσιάζει το ίδιο του το παιδί, για τη σωτηρία του χωριού του στα μαύρα χρόνια της γενοκτονίας. Ο ίδιος γίνεται από θύτης, θύμα των γεγονότων. Το συμβάν είναι ένα από τα χιλιάδες που δεν έχουν γραφεί, αλλά ούτε έχουν μνημονευθεί απ’ την ιστορία.
Στην ομιλία του ο Λέκτορας του Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού των Παρευξεινίων Χωρών του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης κ. Φάνης Μαλκίδης αναφέρθηκε στην γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, στην αναγνώρισή της από την ελληνική πολιτεία, στο μεγάλο ζήτημα της διεθνοποίησής της και στην έννοια της ιστορικής μνήμης του Ποντιακού Ελληνισμού, ως βασικό συστατικό στοιχείο συγκρότησης της ανθρώπινης και κοινωνικής ύπαρξης και της ατομικής και της συλλογικής ταυτότητας. …

«Η διερεύνηση του Ποντιακού ζητήματος, αποτελεί ένα θέμα που απασχολεί τον ελληνικό λαό τα τελευταία χρόνια, αφού για πολιτικούς και άλλους λόγους έμεινε στο περιθώριο, παρότι αυτό το κομμάτι του μείζονος Ελληνισμού συνεισέφερε σε διάφορες χρονικές φάσεις στο ελληνικό πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό γίγνεσθαι. Η διερεύνηση του ποντιακού ζητήματος σήμερα έχει τρεις συνιστώσες. Η πρώτη αφορά το ζήτημα της αναγνώρισης από τη Βουλή των Ελλήνων με το σχετικό νόμο, της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, που αποτελεί για πολλούς (σωματεία, φορείς, πολίτες, πολιτικούς, επιστήμονες, κ.ά) το μείζον θέμα σχετικά με το Ποντιακό. Η δεύτερη συνιστώσα αφορά τη σημερινή όψη των ποντιόφωνων –κρυπτοχριστιανών στην Τουρκία και ιδιαίτερα στον τόπο διαβίωσής τους στον Πόντο, με δεδομένη τη διασπορά τους στη δυτική Ευρώπη και την Κωνσταντινούπολη και τρίτη συνιστώσα είναι η εγκατάσταση των Ποντίων προσφύγων από την τ. Σοβιετική Ένωση στην Ελλάδα, ζήτημα που κυριάρχησε από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 σε πολλούς τομείς της ελληνικής κοινωνικής ζωής.
2.Το ζήτημα της γενοκτονίας και η ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης
Η γενοκτονία των Ποντίων (1916 – 1923), η οποία έχει διαπιστωμένα πάνω από 353.000 θύματα, αποτελεί μία ακόμη μεγάλη γενοκτονία του 20ου αιώνα μαζί με την Αρμενική και την Εβραϊκή. Η γενοκτονία των Ποντίων έχει τις ίδιες ηθικές αναλογίες με αυτές των Εβραίων και των Αρμενίων, δυστυχώς όμως αποτελεί τη λιγότερο γνωστή και περισσότερο αγνοημένη από σχετικούς με τέτοια θέματα εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς, και μέχρι πρόσφατα την ίδια την ελληνική πολιτεία και την ελληνική κοινωνία. Η ελληνική πολιτεία εβδομήντα χρόνια μετά τη τέλεση του προσχεδιασμένου και οργανωμένου εγκλήματος εναντίον των Ελλήνων του Πόντου, ανέλαβε να συντάξει και να φέρει προς έγκριση το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή των Ελλήνων, ενώ η ελληνική κοινωνία με πρωταγωνιστές τους ποντιακούς συλλόγους και τα ποντιακής καταγωγής ενεργά της μέλη, κινήθηκε πολλές φορές πιο μπροστά από τους θεσμούς, διευρύνοντας τη σημασία της αναγνώρισης, περιφρουρώντας ταυτόχρονα την ημέρα μνήμης από κινήσεις και ενέργειες αντίθετες προς το γράμμα και το πνεύμα του νόμου και της ιστορικής πραγματικότητας.
Ο όρος γενοκτονία όπως διαμορφώθηκε μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, σημαίνει τη μεθοδική εξολόθρευση, ολική ή μερική, μιας εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας και πρόκειται για ένα πρωτογενές έγκλημα, το οποίο δεν έχει συνάρτηση με πολεμικές συγκρούσεις. Ο μερικός ή ολικός αφανισμός μιας εθνικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας εμπίπτει, σύμφωνα προς το άρθρο 1 της ειδικής Σύμβασης, την οποία έχει ψηφίσει η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1948 στο έγκλημα της γενοκτονίας, διακρινόμενο από τα εγκλήματα πολέμου, αφού «δεν παραβιάζει μόνον τους πολεμικούς κανόνες, αλλά το ίδιο αποτελεί έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, εφόσον δεν αναπέμπει σε συγκεκριμένα άτομα ή έθνος, αλλά αφορά ολόκληρη την ανθρωπότητα». Έτσι η γενοκτονία αποτελεί το βαρύτερο έγκλημα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, για το οποίο μάλιστα δεν υπάρχει παραγραφή. Αυτός ο οποίος διαπράττει τη γενοκτονία δεν εξοντώνει μια ομάδα για κάτι που έκανε, αλλά για κάτι που είναι, στην περίπτωση των Ελλήνων του Πόντου, επειδή ήταν Έλληνες και Χριστιανοί.
Ο Ποντιακός Ελληνισμός, από την πτώση της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας (1461) γνώρισε συνεχείς διωγμούς, και προσπάθειες για το βίαιο εξισλαμισμό και εκτουρκισμό του – οι σημερινοί ποντιόφωνοι μουσουλμάνοι στην Τουρκία είναι μία συνιστώσα αυτής της πολιτικής- με αποκορύφωμα την προσχεδιασμένη, προγραμματισμένη, συστηματική και μεθοδευμένη γενοκτονία εναντίον των Ελλήνων στις αρχές του 20ου αιώνα. Η απόφαση για την μαζική δολοφονία του Ποντιακού Ελληνισμού λήφθηκε από τους Νεότουρκους το 1911, εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και ολοκληρώθηκε από το Μουσταφά Κεμάλ την περίοδο 1919 – 1923. Οι διωγμοί των Ελλήνων του Πόντου εκδηλώθηκαν αρχικώς με τη μορφή σποραδικών κρουσμάτων βίας, καταστροφών, απελάσεων και εκτοπισμών, πολύ γρήγορα όμως έγιναν πιο οργανωμένοι και εκτεταμένοι και στρέφονταν μαζικά πλέον κατά των Ελλήνων του Πόντου. Το 1919 με την αποβίβαση του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα, αρχίζει ο νέος διωγμός κατά των Ελλήνων, πολύ πιο συστηματικός και συνάμα άγριος από τους προηγούμενους. Η 19η Μαΐου 1919 ημερομηνία της αποβίβασης του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα, είναι η αρχή για τη δεύτερη και πιο σκληρή φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας. Η τρομοκρατία, τα εργατικά τάγματα, οι εξορίες, η εξάλειψη της Ποντιακής ηγεσίας στην Αμάσεια το 1921, οι πυρπολήσεις των χωριών, οι βιασμοί, οι μαζικές δολοφονίες, ανάγκασαν τους Έλληνες του Πόντου να εγκαταλείψουν τις προαιώνιες εστίες τους και να μετοικήσουν μετά από εξοντωτικές πορείες, στην Ελλάδα, στη ΕΣΣΔ, το Ιράν, στη Συρία, και αλλού (Αυστραλία, ΗΠΑ) ή ως μέσο αυτοάμυνας να αναληφθεί αντιστασιακή δράση εναντίον του οργανωμένου σχεδίου εξόντωσης. Έχει γίνει πλέον σήμερα αντιληπτό ότι τα θύματα της γενοκτονίας θα ήταν πολύ περισσότερα, αν δεν υπήρχε το ποντιακό αντάρτικο. Τον επίλογο της ποντιακής γενοκτονίας αποτελεί ο βίαιος ξεριζωμός των επιζώντων μετά το 1922-1923.
Σ΄ όλο αυτό το χρονικό διάστημα το ζήτημα της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου απουσίαζε από τις πολιτικές προτεραιότητες και τη συζήτηση στην ελληνική κοινωνία. Στην ελληνική κοινωνική δομή τις περισσότερες φορές οι Πόντιοι ταυτιζόταν με το χορό και το τραγούδι, ήταν γνωστοί μόνο για τις χορευτικές ή φωνητικές τους ικανότητες, ταυτισμένοι με ένα κομμάτι της μεγάλης παράδοσής τους. Έτσι μέχρι τα μέσα τις δεκαετίας του 1980 όταν μεμονωμένοι ποντιακοί σύλλογοι και Πόντιοι της δεύτερης προσφυγικής γενιάς, ανέδειξαν το ζήτημα της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου από το νεοτουρκικό και κεμαλικό καθεστώς, το μεγάλο αυτό θέμα παρέμεινε ως ένα άγνωστο πολιτικό ζήτημα με σαφείς προεκτάσεις στις σχέσεις τόσο με την Τουρκία, όσο και με άλλες κράτη και υπερεθνικούς οργανισμούς. Τελικώς, μετά από μία προσπάθεια που κράτησε σχεδόν 10 χρόνια από τη στιγμή που τέθηκε το θέμα στα ελληνικά κόμματα, στον οργανωμένο ποντιακό χώρο και την ελληνική κοινωνία, το ζήτημα της αναγνώρισης, ουσιαστικά γνωστοποίησης της Ποντιακής γενοκτονίας, στις 24 Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο». Αυτή η αναγνώριση, παρά την ομολογουμένως πολυετή και αδικαιολόγητη καθυστέρηση σε ό,τι αφορά το ηθικό μέρος, δικαιολογημένη λόγω των εξαρτήσεων του ελλαδικού κράτους, δικαίωσε ηθικά και ιστορικά τον Ποντιακό Ελληνισμό και συνέδεσε το σύγχρονο Ελληνισμό με το παρελθόν του μέσω μιας διαδικασίας συλλογικής μνήμης, δηλαδή αλήθειας.
Από την πλευρά της η πολιτεία με το νόμο προώθησε τα σχετικά με την προσφερόμενη τιμή προς τα θύματα της Ποντιακής γενοκτονίας, ενώ σύντομα δέχθηκε και τα αιτήματα των Ποντιακών σωματείων για εισαγωγή της ιστορίας του Ποντιακού Ελληνισμού στα ελληνικά σχολεία. Από την άλλη πλευρά βεβαίως η ίδια η ελληνική πολιτεία, η οποία υιοθέτησε για πρώτη φορά έναν νόμο για την αναγνώριση γενοκτονίας εναντίον ενός κομματιού του ελληνικού έθνους, πολλές φορές με ενέργειές της, δεν διαφύλαξε της ημέρας μνήμης και δεν προώθησε τη διεθνοποίηση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, έτσι όπως όριζε ο σχετικός νόμος. Έτσι πολλές φορές η ημέρα τιμής των μαζικά δολοφονημένων Ποντίων περιορίστηκε στο τυπικό του νόμου, στην υλοποίηση της τελετής κάθε 19η Μαΐου στο ηρώο της πόλης- μέχρι σήμερα δεν έχει ανεγερθεί εθνικό μνημείο για την ποντιακή γενοκτονία- ή συρρικνώθηκε εν μέσω άλλων προτεραιοτήτων που αμφισβήτησαν τη διάθεση του πολιτικού κόσμου να υπερασπιστεί τη μνήμη. Σ΄ αυτές τις ενέργειες εντάσσεται και η κωλυσιεργία μη έκδοσης των ντοκουμέντων της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.
Παράλληλα η υπόθεση της διεθνοποίηση της γενοκτονίας δεν αποτέλεσε μία υπόθεση του ελληνικού κράτους, δηλαδή της πολιτικής του όπως θα έπρεπε να είναι ακολουθώντας παραδείγματα άλλων κρατικών θεσμών, αλλά μπροστά στην κρατική ολιγωρία έγινε ζήτημα μη κυβερνητικών οργανώσεων, οργανωμένων ποντιακών φορέων και πρωτοβουλίες των ίδιων των Ποντίων, δηλαδή της ελληνικής κοινωνίας. Μέχρι σήμερα την γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου έχει αναγνωρίσει η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακή Δημοκρατίας, θετικά έχει εκφραστεί η πρεσβεία της Αρμενίας στην Αθήνα, ψηφίσματα υιοθέτησης της ημέρας μνήμης έχουν εκδώσει οι πολιτείες της Νέας Υόρκης και της Νέας Υερσέης των ΗΠΑ, ενώ την υπόθεση έχει απασχολήσει, εκδίδοντας σχετικά κείμενα, το Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), και τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) μετά από παρεμβάσεις μη κυβερνητικών οργανώσεων. Από την άλλη η ελληνική κοινωνία, σε μεγάλο μέρος της κοινωνία απογόνων προσφύγων, κινήθηκε σε δύο επίπεδα. Πρώτο σ΄ αυτό της επανασύνδεσης με ένα δυναμικό κομμάτι της και δεύτερο σ΄ αυτό της γνωριμίας με μία πτυχή της που χαρακτήρισε και συνεχίζει να χαρακτηρίζει πολλές δομές της. Της γενοκτονίας, δηλαδή μίας οργανωμένης προσπάθειας εξολόθρευσής της που ενώ σημάδεψε πολλά μέλη της, ήταν άγνωστη και τυπικά – θεσμικά μετέωρη σε εθνικό επίπεδο μέχρι πρόσφατα.
3. Συμπερασματικά
Ο Ποντιακός Ελληνισμός είναι ένα μεγάλο τμήμα του έθνους και δεν είναι δυνατό να αγνοηθεί από την Πολιτεία και την ελληνική κοινωνία. Η ροή Ποντίων από την τ. Σοβιετική Ένωση προς τον ελλαδικό χώρο και η διόγκωσή της μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1990, ανακίνησε και πάλι το ποντιακό ζήτημα σε μία άλλη διάσταση, αυτό της ένταξης μιας μεγάλης ομοεθνούς πληθυσμιακής ομάδας, που σε προηγούμενες περιόδους (1922-1923) αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για την αναγέννηση του κράτους. Αυτή η προσφυγική κουλτούρα του Έλληνα αποτέλεσε και το μείζον στην θετική σε γενικές γραμμές αντιμετώπιση της ελληνικής κοινωνίας στους νεοπρόσφυγες Πόντιους, χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζεται όμως πως για διάφορους λόγους, οι νέοι Πόντιοι πρόσφυγες θεωρήθηκαν ως εξιλαστήρια θύματα για κάθε τι κακό συνέβη στην ελληνική κοινωνική δομή (εγκληματικότητα, ανεργία, υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, κ.ά).
Από την άλλη ο χειρισμός του ζητήματος των Ποντιόφωνων- κρυπτοχριστιανών απαιτεί πολιτική και σχεδιασμό, που υπερβαίνει δεδομένες διεθνικές καταστάσεις και την κρατούσα αντίληψη, αφού απετεί πρώτιστα τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς ενός λαού που σε πολύ δύσκολες συνθήκες –Τουρκικό καθεστώς και ισοπεδωτική παγκοσμιοποίηση- τείνει προς εξαφάνιση.
Τέλος, η διαφύλαξη και η περαιτέρω ανάδειξη και διεθνοποίηση της ημέρας μνήμης της γενοκτονίας, η οποία υπερβαίνει τον Ποντιακό Ελληνισμό και διαπερνά όλη την ελληνική κοινωνία, ενδεικτικά αναφέρουμε το γενικότερο ενδιαφέρον για την ιστορία, τον πολιτισμό των Ποντίων, αποτελεί κυρίαρχο συστατικό στοιχείο των θεσμών και της κοινωνίας που σέβονται την ιστορία και την αλήθεια, δηλαδή τη μνήμη τους.

«Η σημερινή μέρα η 19η Μαΐου είναι σημαντική για δύο λόγους. Πρώτον, ότι το ελληνικό κράτος μετά από 10 χρόνια έστω και με καθυστέρηση αναγνώρισε την 19η Μάιου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Το δεύτερο σχετίζεται με τη διεθνοποίηση της Γενοκτονίας. Μπορούμε να ακολουθήσουμε παραδείγματα άλλων λαών, όπως είναι οι Αρμένιοι, οι Εβραίοι, οι οποίοι μετά από αγώνες συνεχείς ετών μπόρεσαν και αναγνώρισαν τη γενοκτονία τους και την έκαναν γνωστή σ’ όλο τον κόσμο. Νομίζω ότι μπορούμε να ακολουθήσουμε αυτό παράδειγμα και ιδιαίτερα, ο ποντιακός ελληνισμός να δώσει μια άλλη διάσταση στην υπόθεσή του».

Δηλώσεις εκπροσώπων ποντιακών συλλόγων
Για την 19η Μάιου, για την αναγνώρισή της ως ημέρας μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου από το ελληνικό κράτος μετά από πολλά χρόνια λήθης, αλλά και για τους αγώνες τους για την αναγνώρισή της σε διεθνές επίπεδο μίλησαν στον ΠτΘ οι εκπρόσωποι των ποντιακών σωματείων του νομού.

Πρόεδρος του Πολιτιστικού Ομίλου Ποντίων Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς» κ. Χρύσα Μαυρίδου

«Ατάτα ιστορίας νε κανείς έγραψενα’ τα, νε ετραγώδεσενα’ τα («Αυτές τις ιστορίες κανείς δεν τις έγραψε, ούτε τις τραγούδησε»), είναι τα λόγια από το έργο «Ο Κουκούδας» της Βέρας Αντωνιάδου, στα οποία προστρέχει η κ. Μαυρίδου για να το χαρακτηρίσει «προσπάθεια» όλων των ποντιακών σωματείων να στείλουν μήνυμα ειρήνης την ημέρα μνήμης της γενοκτονίας Ποντιακού Ελληνισμού «για να σπάσουμε το απόστημα της λήθης, να παλέψουμε για δικαιοσύνη και αλήθεια και, κυρίως, να θωρακίσουμε τους νέους Έλληνες για να μην ξαναζήσουμε άλλες γενοκτονίες, να μην δούμε άλλη προσφυγιά και να μην θρηνήσουμε χαμένες πατρίδες». Μόνο μέσα από τη συλλογική συμμετοχή όλων των ποντιακών σωματείων, που επιτεύχθηκε στη διάρκεια της διοργάνωσης της εν λόγω εκδήλωσης, «το μήνυμα αυτό θα
είναι πιο ηχηρό, πιο δυνατό ώστε να φτάσει εκεί που πρέπει», όπως τονίζει η κ. Μαυρίδου.
Μια συγγνώμη, η οποία θα ησυχάσει τις ψυχές των θυμάτων, την ένταξη της ιστορίας του ποντιακού ελληνισμού στα σχολικά βιβλία, για το οποίο ήδη γίνεται μια μικρή προσπάθεια μετά από πολλά χρόνια λήθης, την σωτηρία των μνημείων που βρίσκονται σήμερα στον Πόντο διεκδικούν οι απόγονοι των ξεριζωμένων Ελλήνων του Πόντου.

Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Γυναικών Θρυλορίου κ. Αγαθή Αμαξοπούλου

«Η 19η Μάιου είναι η μέρα τιμής για αυτούς που έφυγαν και για όλο τον ποντιακό ελληνισμό, γενικότερα. Όλοι μας αυτή τη μέρα έχουμε χρέος να θυμηθούμε τα βασανιστήρια που πέρασαν οι πρόγονοί μας, να ενώσουμε τη φωνή μας μέχρι τη δικαίωση».

Πρόεδρος του Μορφωτικού Ομίλου Ποντίων Ροδόπης «Αλέξανδρος Υψηλάντης» κ. Νικόλαος Παπαγεωργίου

«Η 19η Μάιου έχει οριστεί από τη Βουλή των Ελλήνων ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού που έζησε και ήκμασε στα βόρεια τμήματα της Μικράς Ασίας έως το 1923. Σήμερα τιμούμε, πενθούμε και θυμόμαστε τους 353.000 νεκρούς ποντίους αδελφούς μας, οι οποίοι σφαγιάστηκαν και ήταν θύματα της γενοκτονίας και της τουρκικής θηριωδίας. Σήμερα θυμόμαστε όλοι ως Έλληνες είτε ως Πόντιοι πρόσφυγες είτε προσφυγικής καταγωγής τις πάλαι ποτέ χαμένες πατρίδες. Τιμούμε τη μνήμη όλων εκείνων των ξεριζωμένων και των διωγμένων που κατάφεραν να αναστήσουν μέσα στους καταυλισμούς τα ήθη και τα έθιμα και τις μνήμες των πατρίδων τους και να μπορέσουν ξανά να ζωντανέψουν και να διαπρέψουν πάλι στο εμπόριο, στις τέχνες, στα γράμματα και να είναι παρόντες πάντα, όπου η πατρίδα τους χρειαστεί», μεταφέρει ο κ. Παπαγεωργίου, τονίζοντας ότι το καθήκον των απογόνων των Ποντίων είναι να ενωθούν για να συνεχίσουν «την λαμπρή αυτή ιστορία, τον πολιτισμό μας σε όλο τον ελληνισμό διότι δεν μπορούμε να πράξουμε διαφορετικά ως απόγονοι αυτών των ανθρώπων που έχυσαν το αίμα τους ή άφησαν και την ψυχή τους στη Μικρά Ασία».

Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Κομοτηνής και Περιφέρειας «Εύξεινος Πόντος» κ. Βασίλης Πετανίδης

«Σήμερα όλα τα ποντιακά σωματεία και θέλω να πιστεύω κι όλος ο ελληνισμός τιμούν τη μνήμη των 353.000 νεκρών του ποντιακού ελληνισμού. Στις μέρες μας όταν ακούμε τη λέξη «γενοκτονία», αυτόματα στο μυαλό μας έρχονται τα δύο μεγάλα τραγικά γεγονότα: η γενοκτονία των Αρμενίων και το ολοκαύτωμα των Εβραίων. Πέρα όμως απ’ αυτά, στον 20ο αιώνα έγιναν κι άλλα εγκλήματα γενοκτονίας και σε άλλους λαούς που επισκιάστηκαν είτε από τον όγκο των τρομερών γεγονότων, είτε από σκοπιμότητες πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων. Ο ποντιακός ελληνισμός ήταν από τους λαούς, οι οποίοι υπέστησαν μια γενοκτονία και την οποία πολύ καθυστερημένα, ύστερα από πολλά χρόνια λήθης και λησμονιάς, το Φεβρουάριο του 1994, γνώρισε το ελληνικό κράτος. Εμείς, τα ποντιακά σωματεία και οι πόντιοι της δεύτερης και της τρίτης γενιάς μετά από αυτή την αναγνώριση αγωνιζόμαστε ούτως ώστε η γενοκτονία αυτή να αναγνωριστεί και διεθνώς και κυρίως, από τον ΟΗΕ».
Ένα μνημόσυνο για τις ψυχές των αθώων θυμάτων του ποντιακού ελληνισμού αποτέλεσε η εκδήλωση που διοργάνωσαν από κοινού τα ποντιακά σωματεία του νομού μας για να τιμήσουν τη μνήμη αυτών των ανθρώπων. «Θέλω να πιστεύω ότι και η νέα γενιά, γενιά των ποντίων, η οποία θα έρθει μετά από μας, κι αυτή δεν θα πάψει ούτε στιγμή να αγωνίζεται για τα δίκαια αιτήματα του ποντιακού ελληνισμού και για την αναγνώριση της γενοκτονίας».

Πρόεδρος και χοροδιδάσκαλος του Συλλόγου Ποντίων Φοιτητών Κομοτηνής κ. Στέλιος Νικολάου

Φόρο τιμής στους προγόνους τους, οι οποίοι προσπάθησαν να αντισταθούν στο τουρκικό καθεστώς απέτισε και η ποντιακή νεολαία του νομού. «Σαν νέοι άνθρωποι κι εμείς συμβάλλουμε σ’ αυτή την ημέρα για να διατηρήσουμε ζωντανή τη μνήμη για όλα όσα έχουν ζήσει και έχουν περάσει οι πρόγονοί μας και για όσα συνέβησαν κατά τη διάρκεια των ετών 1916 έως 1923. Κι ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για 353.000 νεκρούς κατά την επίσημη απογραφή που έγινε. Για αυτό το λόγο θα πρέπει να κρατήσουμε άσβεστη στην ψυχή και στο μυαλό μας τη μνήμη, δεν θα πρέπει σίγουρα να ξεχνάμε. Επίσης, θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας όλοι ότι το παρελθόν μας αποτελεί τη συνέχεια του έθνους μας, του είναι μας. Για αυτό το λόγο οργανώσαμε σήμερα αυτή την εκδήλωση».

Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντιακής Νεολαίας Ν. Ροδόπης «Η Τραπεζούντα» κ. Γιάννης Νικολαϊδης

«Σήμερα 19η Μάιου είναι επέτειος της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, η οποία συντελέστηκε από τα Κεμαλικά στρατεύματα, υπό το βλέμμα των δυτικών δυνάμεων, στα νότιο-ανατολικά παράλια της Μαύρης Θάλασσας (Εύξεινου Πόντου) όπου ζούσαν μέχρι και το 1923 συμπαγείς Έλληνες χριστιανοί ορθόδοξοι, με αποτέλεσμα να έχουμε θύματα 353.000 από την περίοδο 1916-23.
Εμείς τώρα οι νέοι Έλληνες ποντιακής καταγωγής θεωρούμε αυτή την ημέρα σαν ημέρα, την οποία πρέπει να απονέμουμε φόρο τιμής στους νεκρούς μας προγόνους, μια μέρα, που πρέπει να θυμόμαστε την ιδιαίτερη πατρίδα μας γιατί ο ελληνισμός του Πόντου είναι πράγματι πολύ βασανισμένος λαός. Απ’ την ημέρα που έπεσε ο Πόντος και πέρασε στα χέρια των Οθωμανών, γνώριζε συνεχώς βαναυσότητες, βαρβαρότητες και δύσκολες περιόδους διαβίωσης. Δεν πρέπει να ξεχνάμε την ταλαιπωρία και τα βάσανα των Ελλήνων που πέρασαν λόγω της καταπίεσης των Οθωμανών στις πρώην Σοβιετικές δημοκρατίες, όπου και πάλι δεν βρήκαν την ησυχία τους γιατί μεγάλο κομμάτι τους εξορίστηκε, όπως γνωρίζουμε από τον Στάλιν, στα βάθη της Ανατολής, στην Κεντρική Ασία».
Αναφερόμενος στην ημέρα της 19ης Μάιου, ο κ. Νικολαϊδης τονίζει ότι «είναι μια μέρα, την οποία θα πρέπει να σκεφτόμαστε τι στόχους πρέπει να βάλουμε για να κατακτήσουμε στο μέλλον και τι στρατηγικές θα πρέπει να επιλέξουμε προς επίτευξη αυτών των στόχων. Λαός χωρίς γλώσσα, χωρίς ήθη, χωρίς πολιτισμό δεν υπάρχει. Γι’ αυτό εμείς οι Πόντιοι πρέπει να αγωνιστούμε τόσο για την διάσωση της ιδιαίτερης γλώσσας μας, της ποντιακής διαλέκτου, όσο και για τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμα, την κουλτούρα, γενικά, την οποία έφεραν οι δικοί μας από κει και την οποία θα πρέπει να μπολιάζουμε κάθε φορά με καινούρια στοιχεία. Θα πρέπει να είναι μια μέρα αγάπης προς όλους, δεν θα πρέπει να φοβόμαστε τη διαφορετικότητα, την πολυπολιτισμικότητα, αλλά θα πρέπει να σεβόμαστε και να χαιρόμαστε ιδιαίτερα εμείς που ζούμε σε μια περιοχή, η οποία αποτελείται από ανθρώπους διαφορετικών προελεύσεων, δηλαδή με διαφορετικές φυλετικές καταγωγές. Θα πρέπει να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον, να αγαπούμε και να μην επαναλαμβάνουμε τα λάθη του παρελθόντος. Λάθη όλοι κάνουμε, θα πρέπει να έχουμε όμως θάρρος να ζητάμε και συγγνώμη από το θύμα.
Αυτή την ημέρα θα πρέπει να μη ξεχνούμε ότι ο ελληνισμός του Πόντου έμαθε να ζει στη Μαύρη Θάλασσα, είναι ο φυσικός τους χώρος κι εμείς σαν νέοι ποντιακής καταγωγής πάντα έχουμε μέσα μας το όραμα και την ελπίδα ότι μια μέρα θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε σ’ αυτή την όμορφη περιοχή της Μαύρης Θάλασσας ειρηνικά βέβαια όπου θα συνυπάρξουμε μαζί με όλους τους άλλους λαούς. Ήδη στη Μαύρη Θάλασσα υπάρχουν Έλληνες, οι οποίοι έχουν παραμείνει εκεί, δηλαδή οι Έλληνες ορθόδοξοι της πρώην Σοβιετικής Ένωσης στη νότια Ρωσία, αλλά και στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας της Γεωργίας, οι κοινότητες, οι οποίες θα πρέπει να ενισχυθούν, να μεγαλώσουν, να μείνουν εκεί για να κρατήσουν άσβεστο το φως του ελληνισμού, του ελληνικού πολιτισμού στο μακρινό μας Καύκασο».

Μαρία Παπαδοπούλου - paratiritis

(Source: http://www.paratiritis-news.gr/search/view.php?id=23:193 )